กระบวนทัศน์ใหม่: ไตรภาคีร่วมพัฒนาสุขภาพชุมชน (3)

 

กระบวนทัศน์ใหม่ตามแนวทางไตรภาคีร่วมพัฒนาสุขภาพชุมชน
“เสริมสมรรถนะทีมคุณอำนวยในการจัดการความรู้ชุมชน
(Knowledge Facilitators Team: KFsT-Community Base)” 

ตอนก่อนหน้า แนวคิดและหลักการ:, ขั้นตอนการดำเนินงานเพื่อเสริมสมรรถนะทีมคุณอำนวยชุมชน:

หลักสูตรการพัฒนาเพื่อเสริมสมรรถนะทีมคุณอำนวยในการจัดการความรู้ชุมชน:

     หลักสูตรการพัฒนาเพื่อเสริมสมรรถนะทีมคุณอำนวยในการจัดการความรู้ชุมชนจะแบ่งเป็น 2 ส่วนคือ 

     1. การจัดประชุมเพื่อคัดเลือกแกนนำจากกลุ่มคนที่มีความสุขเชิงจิตวิญญาณ หรือผู้ที่มีความหลุดพ้นจากตัวเอง (Self transcending) แล้ว โดยให้มีความครบถ้วนในองค์ประกอบของทีมงานตามลักษณะไตรภาคี โดยมีกลุ่มเป้าหมายครอบคลุมตามประเด็นที่ตั้งใจจะดำเนินงานและขยายผลในอนาคต และกำหนดให้ผู้เข้าร่วมประชุมได้เตรียมเนื้อหาของกิจกรรมงานในช่วงเวลาที่ผ่านมา หรือกำลังดำเนินการอยู่ มานำเสนอต่อคณะวิทยากร เพื่อประเมินและคัดเลือกความเข้ากันได้กับแนวทางที่จะดำเนินการต่อไป ทั้งนี้เงื่อนสำคัญของการคัดเลือกคือความเป็นทีมที่มีลักษณะไตรภาคี ยังไม่เน้นที่ผลสำเร็จของงานมากนัก โดยใช้เวลา 2 วัน และมีตารางการดำเนินงานดังนี้

ครึ่งวันแรก (เช้า):

• ชี้แจง และปรับฐานคิดกระบวนทัศน์ใหม่ตามแนวทางไตรภาคีร่วมพัฒนาสุขภาพชุมชน
• แนะนำขั้นตอนการฟังอย่างลึก (Deep  Listening) และการทำสุนทรียสนทนา (Dialogue)
• แนะนำขั้นตอนการสร้างขุมความรู้ (Knowledge Assets) ด้วยเครื่องมือต่าง ๆ เช่นตารางบันทึกขุมความรู้ (Knowledge Note) แผนที่ความคิด (Mind Map)

คาดหวัง: กลุ่มเป้าหมายทั้งหมดมีความเข้าใจต่อแนวทางการทำงานแบบมีส่วนร่วมที่ยั่งยืนและเป็นไปได้จริงในพื้นที่ โดยใช้เครื่องมือการจัดการความรู้ชุมชน

ครึ่งวันแรก (บ่าย):

• นำเสนอผลการดำเนินงาน พร้อมทั้งกลุ่มช่วยกันสอบถามและวิพากษ์เติมเต็มโดยวิทยากร ในแต่ละประเด็น

คาดหวัง: กลุ่มเป้าหมายได้รับรู้ รับทราบ และเกิดความเข้าใจจากทีมงานกลุ่มต่าง ๆ ได้เรียนรู้พร้อมฝึกปฏิบัติการการฟังอย่างลึก “Deep  Listening” และการทำสุนทรียสนทนา “Dialogue”

ครึ่งวันที่สอง (เช้า):

• สังเคราะห์ความรู้ของพื้นที่จากผลงานที่นำเสนอ และนำเสนอโดยคณะวิทยากร พร้อมทั้งช่วยกันวิพากษ์โดยกลุ่ม   

คาดหวัง: กลุ่มเป้าหมายได้รับความรู้ใหม่ที่เกิดจากการดำเนินงานในพื้นที่เอง พร้อมทั้งได้รับแนวทางที่จะสามารถต่อยอดเป็นนวัตกรรมในอนาคตได้

ครึ่งวันที่สอง (บ่าย):

• ประกาศผลทีมที่ผ่านการคัดเลือก และจัดกลุ่มผู้ที่สนใจเข้าเป็นกลุ่มผู้ขอเรียนในอนาคต
• สรุปบทเรียน (AAR: After Action Review)   

คาดหวัง: จะได้กลุ่มเป้าหมายที่จะเข้าสู่กระบวนการพัฒนาเพื่อเสริมสมรรถนะทีมคุณอำนวยในการจัดการความรู้ชุมชนในขั้นตอนต่อไป และทราบกลุ่มผู้ขอเรียนด้วยความสมัครใจได้ชัดเจน

     2. จัดประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อเสริมสมรรถนะทีมคุณอำนวยในการจัดการความรู้ชุมชน แก่กลุ่มเป้าหมายที่ผ่านกระบวนการคัดเลือกจากขั้นตอนแรก ซึ่งประกอบด้วยเนื้อหาของหลักสูตรดังนี้ 1.) การปรับกระบวนทัศน์ (Paradigm Change) 2.) ทักษะการทำหน้าที่เป็นคุณอำนวยในการจัดการความรู้ชุมชน (KFsT-Community Base Skill) และ 3.) ทักษะการสร้างเครือข่ายงาน (Networking) โดยใช้เวลา 2 วัน และมีตารางการดำเนินงานดังนี้

ครึ่งวันแรก (เช้า):

• ดูหนังแล้วย้อนดูตัว “สร้าง Empowerment”
• ปลุกใจด้วยปราชญ์ชาวบ้าน และแกนนำนักพัฒนาในพื้นที่
• สร้างภาพฝันร่วมของการฝึกปฏิบัติการตามหลักสูตร (BAR: Befor Action Review)
• ประเมินสมรรถนะคุณอำนวยในการจัดการความรู้ชุมชน ก่อนการฝึกฯ (ทุนเดิม)

คาดหวัง: เกิดพลังใจในการดำเนินงาน และกลุ่มเป้าหมายเปิดใจในการฝึกปฏิบัติการในขั้นตอนต่อไป

ครึ่งวันแรก (บ่าย):

• ปรับฐานคิดกระบวนทัศน์ใหม่ตามแนวทางไตรภาคีร่วมพัฒนาสุขภาพชุมชน
• แนะนำและปฏิบัติการ ขั้นตอนการฟังอย่างลึก (Deep  Listening) และการทำสุนทรียสนทนา (Dialogue) ขั้นสูง
• แนะนำและปฏิบัติการ ขั้นตอนการสร้างขุมความรู้ (Knowledge Assets) ขั้นสูง ด้วยเครื่องมือต่าง ๆ เช่นตารางบันทึกขุมความรู้ (Knowledge Note) แผนที่ความคิด (Mind Map) และการเล่าเรื่องด้วยเทคนิคคาร์ (CAR Technique)

คาดหวัง: ทีมคุณอำนวยในการจัดการความรู้ชุมชน มีสมรรถนะสูงขึ้น

ครึ่งวันที่สอง (เช้า):

• ดูหนังแล้วย้อนดูชุมชน “สร้าง Empowerment”
• แนะนำและปฏิบัติการ เทคนิคการจัดกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันในชุมชนด้วยเครื่องมือ “เพลิน” (PLEARN)

คาดหวัง: ทีมคุณอำนวยในการจัดการความรู้ชุมชน มีสมรรถนะสูงขึ้น

ครึ่งวันที่สอง (บ่าย):

• แนะนำและปฏิบัติการ เทคนิคการจัดกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันในชุมชนด้วยเครื่องมือ “ฐานเรียนรู้” (Learning Base)
• ประเมินสมรรถนะคุณอำนวยในการจัดการความรู้ชุมชน หลังการฝึกฯ
• สรุปบทเรียน (AAR: After Action Review)   

คาดหวัง: ทีมคุณอำนวยในการจัดการความรู้ชุมชน มีสมรรถนะสูงขึ้น และกลุ่มเป้าหมายมีความมั่นใจในการปฏิบัติงานด้วยเครื่องมือในการจัดการความรู้ชุมชน

~ โดย ชายขอบ บน ตุลาคม 13, 2007.